Connect with us

Miło cię widzieć. Napisz, czego szukasz!

POLSKA

PROFESOR ERYK ŁON (RPP): STOPY PROCENTOWE NIE POWINNY BYĆ DALEJ PODNOSZONE – ROZMOWA

Ostatnie posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej w starym składzie odbędzie się 12 stycznia. Czy wtedy Rada zdecyduje się na kontynuację cyklu zacieśniania polityki pieniężnej i podniesie stopy procentowe?
Zdaniem Eryka Łona, członka RPP i gościa BIZNES24 – Rada nie powinna dalej podnosić stóp procentowych, ale wszystko zależy od danych z gospodarki.

Prof. Eryk Łon
Prof. Lukasz Hardt, czlonek Rady Polityki Pienieznej, fot. NBP

MARCIN DOBROWOLSKI, BIZNES24: A naszym gościem jest profesor Eryk Łon – członek Rady Polityki Pieniężnej. Dzień dobry panie profesorze, witamy w BIZNES24.

ERYK ŁON, CZŁONEK RPP: Dzień dobry, kłaniam się.


TO JEST AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA ROZMOWY PRZEPROWADZONEJ NA ANTENIE TELEWIZJI BIZNES24


MD: Panie profesorze, inflacja sięgnęła w listopadzie 7.8 procent rok do roku w finalnym odczycie. Jak według pana dalej ona będzie się kształtować w najbliższych kwartałach? No i przede wszystkim kiedy, zacznie spadać?

EŁ: Z naszych tutaj prognoz NBP-wskich wynika, że apogeum inflacji przypadnie na początek przyszłego roku. I później z naszych prognoz wynika, że jednak inflacja będzie zwalniać. Myślę, że jest duża na to szansa. Widzimy, że jednak nawet ostatnie zachowanie cen surowców, czy cen ropy, czy innych surowców; widać że mieliśmy pewne fale spadkowe, co może w pewnym momencie też wpłynąć na osłabienie procesów inflacyjnych. I ja mam nadzieję, że jednak jest duża szansa  właśnie, że ta inflacja zacznie spadać. Tutaj tak jak pan redaktor właśnie powiedział w programie, że jest właśnie ta tarcza antyinflacyjna.

Myślę, że tutaj jest bardzo dobre współdziałanie polskiego rządu z naszym bankiem centralnym. Tak jak myśmy wspólnie działali, kiedy żeśmy ratowali gospodarkę, kiedy wybuchł kryzys koronawirusa, tak teraz, kiedy są te procesy inflacyjne – rzeczywiście one są – ta inflacja jest na wysokim poziomie; staramy się właśnie hamować inflację. My żeśmy już podwyższyli trzykrotnie stopy procentowe, a rząd właśnie przygotował tarczę antyinflacyjną. I myślę, że jest jednak duża szansa, że z tą inflacją uda nam się to okiełznać. I myślę, że jest szansa, że ona będzie zwalniać w przyszłym roku.

Czy RPP podniesie stopy procentowe?

MD: Powiedział pan, że trzykrotnie podwyższyliście stopy procentowe. Jedno z najważniejszych pytań to: czy widzi pan przestrzeń do dalszych podwyżek stóp? Mówi się, niektórzy członkowie Rady – to jest kolegium, więc muszą być odrębne opinie twierdzą, że w styczniu dojdzie do kolejnej podwyżki, mówi się o 50 punktach bazowych. Widzi pan taką przestrzeń?

EŁ: No myślę, że to zależy tutaj… nawet jak na konferencji prezesa NBP – profesora Glapińskiego można było usłyszeć, że jednak czekamy na wyniki gospodarki; jak się te dane makroekonomiczne polskiej gospodarki będą przedstawiać. I też inne dane makroekonomiczne. Ważne będzie zachowanie cen surowców, właśnie. I myślę, że od tego będzie to zależne, czy będą dalsze podwyżki. Natomiast myślę, że warto tutaj tak naprawdę brać pod uwagę to, że jednak co nie bierze pod uwagę wielu bankierów centralnych tak, jak pan redaktor tutaj wcześniej właśnie w serwisie informacyjnym była podana informacja, że inflacja producencka w Niemczech jest najwyższa od 1951 roku.

I proszę państwa – zobaczycie państwo: Europejski Bank Centralny trzyma nadal stopy procentowe na poziomie zero procent. I w ogóle nie ma zamiaru podnosić stóp procentowych. Wyraźnie widać ustami prezesa Christine Lagarde mówi, że jednak żadnej z podwyżek nie będzie. Bo dlaczego nie, proszę państwa? Dlatego, że oni się obawiają właśnie, że schłodzą za bardzo gospodarkę. I tego się obawiają, że bardzo niepokojące są te dane.

Bo tutaj też jeszcze może bym dodał proszę państwa, tak przy okazji, że i też taki czynnik inflacyjny bym podał: to pogorszenie nastrojów przedsiębiorców Usługowych w Niemczech i to wyraźnie spadło poniżej tej psychologicznej bym powiedział bariery 50 punktów. To oznacza, że jednak ta koniunktura w Niemczech słabnie. I jeżeli jeszcze tutaj Europejski Bank Centralny dołożyłby zaostrzenie polityki monetarnej jakieś silne – myślę że by to szkodziło gospodarkę. To jest ogromna obawa. A my tutaj w Polsce, proszę zauważyć, że tak jak tutaj pan redaktor powiedział – to trzykrotnie żeśmy podwyższyli stopy. Ale staramy się to robić w sposób bardzo umiarkowany, w sposób taki spokojny.

Bo jak popatrzymy na konkurencyjne kraje, np. nasi sąsiedzi południowi – jednak Węgrzy, czy Czesi zwłaszcza – bardzo mocno podnieśli stopy procentowe. I nawet tutaj właśnie jeden z członków Zarządu Banku Czech Aleš Michl zapowiada, że na grudniowym posiedzeniu Banku Czech będzie głosował przeciwko podwyżkom stóp. Bo on się boi że właśnie Czechy zbyt mocno zaostrzają politykę monetarną bo to schłodzi gospodarkę. On uważa, że np. tempo wzrostu gospodarczego – tempo PKB w Czechach jest niepokojąco niżej, spadło poniżej tego potencjalnego. I boi się, że ta ostra polityka, zbyt ostra, wyhamuje jednak gospodarkę.

Stopy procentowe, RPP
Prof. Eryk Łon w rozmowie z Marcinem Dobrowolskim

MD: Widzi pan, panie profesorze, to są takie czasy, w których ekonomiści też mogą testować na żywym organizmie wszystkie teorie uniwersyteckie. I to w takich krajach, jak Stany Zjednoczone czy, jak związek państw w postaci Unii Europejskiej, które zupełnie inną politykę monetarną zaczynają prowadzić. Panie profesorze, jak pan sądzi, na jakim poziomie mogłyby być stopy procentowe kiedy to wszystko się skończy? O ile i jeżeli zapanuje jakikolwiek spokój. Czy mamy szansę na utrzymanie tych względnych dwóch, trzech procent?

EŁ: Znaczy ja proszę państwa jestem zwolennikiem tego; zawsze to podkreślam od samego początku, jak jestem w kadencji, na początku swojej kadencji, że powinniśmy utrzymać jak najniższe stopy procentowe jak najdłużej, jak nam się uda. I jednak zobaczycie Państwo, że ta stopa, mimo żeśmy podnieśli trzykrotnie te podwyżki stóp, to jednak ta główna stopa NBP – to jest po prostu poziom 1.75 procent.

Osobiście – to mówię za siebie bardziej. Wiadomo – tak, jak pan redaktor powiedział – Rada Polityki Pieniężnej jest ciałem kolegialnym, są różne oczywiście poglądy. Ja osobiście uważam, że najlepiej by było gdybyśmy już dalej nie musieli podnosić stóp procentowych. Uważam, że właśnie i dla konsumentów; z punktu widzenia konsumentów polskich, którzy mają kredyty i obciążenia kredytowe. Jednak to bardzo mocno, jak to się mówi – wpływa negatywnie na spłatę kredytów, zwłaszcza mieszkaniowych. Jednak są większe odsetki i to trzeba tutaj też brać pod uwagę. Także trzeba być bardzo ostrożnym.

Zagrożenia w najbliższej przyszłości

MD: Powiedzieliśmy, że jednym z zagrożeń związanych z podwyżką stóp jest bolesny dla portfeli wielu Polaków (może nawet dla niektórych boleśniejszy, niż inflacja) wysokość rat kredytów hipotecznych, przede wszystkim, które rosną o kilkaset złotych, (może nawet więcej) u niektórych. Jakie jeszcze zagrożenia, takie w otoczeniu bardziej makroekonomicznym pan dostrzega? I czy np. to jest presja płacowa? Słyszymy, że 9 procent wzrosły pensje w listopadzie?

EŁ: Tutaj proszę Państwa, jeżeli pan redaktor pozwoli – bo chciałbym jednak przemycić jedną rzecz, ważną bardzo. Proszę zauważyć, że my tutaj dyskutujemy proszę państwa jak tą politykę pieniężną prowadzić, czy powinniśmy podwyższać jeszcze stopy, czy nie. Czy trzymać te stopy.

A proszę państwa jest bardzo dobra wiadomość – chciałem państwu przekazać. Bo, otóż na początku tygodnia były podane pewne ciekawe badania agencji Grant Thornton odnośnie poparcia, że rośnie poparcie polskich średnich i dużych przedsiębiorców. Poparcie za złotym, to znaczy poparcie polskiej waluty. I ten odsetek bardzo mocno urósł: dwukrotnie zwiększyła się w ciągu 10 lat liczba zwolenników polskiej waluty. A w ostatnim roku tam też się podwyższyła o parę punktów procentowych i w tej chwili już prawie połowa polskich średnich i dużych przedsiębiorstw popiera – opowiada się za utrzymaniem polskiej waluty. I to jest bardzo, bardzo dobra ocena też dla naszej Rady Polityki Pieniężnej przez te 6 lat. Bo jednak żeśmy tutaj widać, że jesteśmy doceniani.

Zwłaszcza przecież nasza polityka pieniężna niskich stóp procentowych, jednak ją udało nam się przez praktycznie całą kadencję utrzymać; była bardzo korzystna dla polskich eksporterów, bardzo korzystna. I uważam, że oni to doceniają. Także tutaj, a odnośnie tych zagrożeń, to mnie ta presja płacowa: osobiście uważam, że ona dopóki właśnie te wynagrodzenia, czy tempo tych wynagrodzeń jest wyższe niż inflacja. To i na przykład jest stosunkowo wysoka wydajność pracy, bo tutaj zawsze się mierzy tempo wynagrodzeń i tempo wydajności pracy. Jeżeli tempo wydajności pracy jest wyższe, niż tempo wynagrodzeń, no to wtedy oczywiście niekoniecznie musi to oznaczać coś złego.

Natomiast odnośnie zagrożeń: to widziałbym raczej zagrożenia z zewnątrz. To znaczy, no niestety właśnie tą rzecz podałem na początku programu odnośnie pogorszenia nastrojów przedsiębiorców usługowych w Niemczech- to jednak to może wpłynąć na pogorszenie koniunktury, czy też na osłabienie pewnej koniunktury także w Polsce. No bo wiadomo – Niemcy są ważnym partnerem handlowym naszego kraju, zwłaszcza eksporterzy nasi. I tak większość państw europejskich: może przygasnąć ta koniunktura. Właśnie to też jest argument za tym, żeby ostrożnie z tymi podwyżkami stóp, żeby właśnie być może najlepiej było… uważam, że nadal istnieje szansa żeby zatrzymać właśnie ten cykl na początku roku – tych podwyżek.

Natomiast też drugie zagrożenie widzę: no niestety też tutaj pogorszenie nastrojów amerykańskich konsumentów w zasadzie od kilkunastu lat jest jedną z najniższych. Właśnie co też jest takie trochę niepokojące. Bo wiadomo, że Fed zapowiada ostrą politykę monetarną no to też wiadomo, że będzie troszeczkę hamować im gospodarkę. I to też może wpłynąć negatywnie trochę na koniunkturę światową. Natomiast drugie: też pamiętajmy proszę państwa, to zawsze podkreślam, że jednak ceny akcji tych amerykańskich zwłaszcza spółek już naprawdę są na apogeum. One są te wyceny są bardzo wysokie na tle danych historycznych. I więc istnieje też pewne ryzyko.

Oczywiście nie ma pewności, że nastąpi jakaś fala spadkowa, czy być może jakieś tam nawet większe pogorszenie koniunktury giełdowej i światowej. Ale no oczywiście jest, istnieje to ryzyko niestety, że po prostu jakieś fale spadkowe na rynkach akcji zobaczymy. I być może już na początku przyszłego roku. Więc to też jest czynnik, który jest taki trochę antyinflacyjny. No bo jeżeli na przykład jakieś spadki na giełdach nastąpiły to przecież pogorszyłyby się też nastroje, a za tym by się pogorszyły prognozy gospodarcze. Więc dla bankierów centralnych to też by był ważny sygnał, żeby trzeba było ostrożnie z zaostrzeniem tej polityki postępować. (…)

CZYTAJ TEŻ: INFLACJA W 2022 ROKU – JAK WYSOKA? ROZMOWA Z PROF. EUGENIUSZEM GATNAREM Z RADY POLITYKI PIENIĘŻNEJ

MD: A wiemy, że od kryzysów na giełdzie też rozpoczynały się inne, większe kryzysy, już nie tylko w sektorze rynków finansowych, ale w zupełnie innych obszarach. Musimy kończyć, niestety panie profesorze, bo czas nas goni. Ja powiem tylko, że sprzyjać będzie pana pragnieniu wstrzymania podwyżek stóp zmiana wśród członków Rady Polityki Pieniężnej. Bo tak tradycyjnie się składa, że zazwyczaj przy tej zmianie nie podejmuje się ważnych decyzji w zakresie polityki monetarnej…

EŁ: Jeżeli można panie redaktorze – tylko powiem, że moją troską jest, to żeby jak najwięcej orłów znalazło się w nowej Radzie Polityki Pieniężnej – czyli zwolenników utrzymania polskiej waluty. I tego życzę państwu i sobie i naszej gospodarce na przyszły rok.

MD: Co mówił orzeł w Radzie Polityki Pieniężnej – Prof. Eryk Łon – ekonomista, bardzo dziękuję panie profesorze.

MOŻE CIĘ RÓWNIEŻ ZAINTERESOWAĆ...

ŚWIAT

4 podwyżki stóp procentowych za oceanem prognozuje Goldman Sachs. Pierwsza miałaby nastąpić już w marcu. Powód? Przyspieszająca inflacja, która jest najwyższa od 40 lat...

POLSKA

Komisja Finansów Publicznych na posiedzeniu, które rozpoczyna się o godzinie 11:00 zaopiniuje wnioski w sprawie wyboru członków Rady Polityki Pieniężnej. Głosowanie nad powołaniem dwóch...

BIZNES I POLITYKA

Inflacja bazowa w Polsce najwyższa od sierpnia 2011 roku. W grudniu miara inflacji bazowej, która pokazuje zmiany cen usług bez cen żywności i energii...

OTOCZENIE MAKRO

Być może warto podjąć decyzję o utrzymaniu stóp procentowych na lutowym posiedzeniu Rady Polityki Pieniężnej - napisał członek RPP Prof. Eryk Łon dla portalu...